Grudzień jest jednym z miesięcy, w którym chętniej sięgamy po herbaty. Nic zresztą dziwnego! Na zewnątrz zrobiło się zimno a kawiarnie kuszą nas pysznymi, rozgrzewającymi wersjami tego napoju. Dodatkowo na każdym kroku czai się przeziębienie, a panująca aura sprzyja poszukiwaniu pobudzenia. Tylko czy herbata pomoże nam zwalczyć infekcje i ma działanie pobudzające, czy może wręcz przeciwnie – pijąc herbatę narażamy się na odwodnienie?

Fakt czy mit #1 – Herbata leczy przeziębienie

Jeszcze niedawno herbata była traktowana jak produkt, który nie posiada żadnych pozytywnych właściwości, a jej zaletą są jedynie walory smakowe. Obecnie jednak docenia się jej dobroczynny wpływ na nasz organizm. Związany jest on głównie z zawartością antyoksydantów. Przypisuje się im działanie przeciwzapalne, poprawiające odporność oraz zmniejszające wchłanianie cholesterolu. Dodatkowo substancje te dbają o nasze jelita, hamując rozwój chorobotwórczych bakterii, a nawet redukują ryzyko chorób cywilizacyjnych i niektórych nowotworów!

Ważne jest to, że na zawartość substancji przeciwutleniających w naparze herbaty wpływa nie tylko ich ilość w liściach herbacianych, ale także sposób przygotowywania, czyli:

  • ilość użytej herbaty, 
  • temperatura wody oraz 
  • czas parzenia.

Największa ilość korzystnych dla naszego zdrowia związków znajduje się w białej oraz zielonej herbacie, jednak wszystkie inne rodzaje nie pozostają daleko w tyle. Zatem wybór ciepłej herbaty w trakcie przeziębienia nie tylko nas rozgrzeje, ale może także wspomóc proces wracania do zdrowia!

Fakt czy mit #2 – Herbata pobudza

Informacje o pobudzającym działaniu herbaty zawdzięczamy zawartości teiny, czyli „herbacianego” odpowiednika kofeiny w kawie. Kofeina wchłania się szybko – już w żołądku, więc osoby wrażliwe na działanie tej substancji mogą błyskawicznie poczuć efekt jej spożycia. Teina wchłaniana jest dopiero w jelitach, a dodatkowo jej działanie blokują inne związki zawarte w herbacie. Jednak, mimo iż jej działanie pobudzające jest dużo słabsze, może skutecznie oddziaływać na nasze zdolności poznawcze i poprawiać koncentrację. Najlepsze rezultaty uzyskamy wybierając krótko parzoną herbatę, ponieważ traci ona swoje właściwości wraz z długością zaparzania.

Fakt czy mit #3 – Herbata odwadnia

A co z odwadniającym działaniem herbat? Nie ma podstaw by sądzić, że częściowe zastąpienie wody herbatą wpłynie negatywnie na stan nawodnienia naszego organizmu. Żeby wywołać taki efekt należałoby wypić nawet do 6 filiżanek na raz, a ta ilość dość znacznie odbiega od porcji, po którą zwykle sięgamy. Oczywiście nie oznacza to, że powinniśmy zrezygnować z picia wody, na rzecz naparów z herbaty, ale częściowe jej zastąpienie prawidłowo przygotowaną herbatą nie powinno wywołać żadnych negatywnych konsekwencji. Pamiętajmy jednak o umiarze. Zbyt duże ilości herbaty mogą bowiem zaburzać wchłanianie niektórych składników mineralnych.

Fakt czy mit #4 – Herbata odchudza

Bardzo wiele słyszy się o odchudzających właściwościach herbaty. Na opakowaniach możemy odnaleźć sugestie o działaniu przyspieszającym efekty diety, spalającym tłuszcz, czy wspomagającym trawienie. Niestety codzienne wypijanie naparów herbacianych niewiele pomoże, jeśli nie zadbamy o właściwie zbilansowane posiłki. Chudniemy bowiem dzięki ujemnemu bilansowi energetycznemu, a nie za pomocą konkretnych składników naszego jadłospisu. Dodatkowo mieszanki dedykowane osobom będącym na diecie często mają niewiele wspólnego z prawdziwą herbatą. Są to często zioła, wykazujące działanie moczopędne z niewielkim dodatkiem herbaty – głównie zielonej oraz czerwonej. Pijąc duże ilości takich naparów faktycznie możemy więc zauważyć spadek kilogramów. Z dużym prawdopodobieństwem będzie to jednak tylko woda. 

Badania wskazują, że zielona herbata może w jakimś stopniu wspomagać proces odchudzania, jednak takie działanie obserwuje się przy ogromnych, niemożliwych do uwzględnienia w naszym żywieniu dawkach. Mówi się również o pozytywnym działaniu herbaty pu-erh. Może ona faktycznie stymulować wydzielanie enzymów trawiennych i poprawiać pracę naszych jelit. Należy jednak przypuszczać, że filiżanka czerwonej herbaty, wypitej od czasu do czasu nie wpłynie znacząco na proces redukcji masy ciała.

Na zdrowie!

Wokół herbaty krąży wiele mitów. Każdy jej rodzaj ma wielu zwolenników ceniących jej walory smakowe. Wszystkie również wykazują prozdrowotne działanie, wynikające z zawartości polifenoli, czyli substancji przeciwutleniających. Spożywanie naparów herbacianych może stanowić ważny element profilaktyki zdrowotnej, w połączeniu z prawidłowym żywieniem oraz regularną aktywnością fizyczną. Nigdy jednak nie będzie dla nich zastępstwem.

Źródła:

  1. https://dietetycy.org.pl/czarna-herbata/
  2. Wpływ picia herbaty na zdrowie – aktualny stan wiedzy – R. Wierzejska, Przegl. Epidemiol. 2014
  3. Green tea, weight loss and physical activity – Y. Levy, B. Narotzki, A. Z. Reznick, Clinical Nutrition 2017
  4. Green tea for weight loss and weight maintenance in overweight or obese adults – T. M. Jurgens i wsp., Cochrane Database Syst Rev. 2012