Poradnik 4 min czytania 04.05.2022

Czym jest ortoreksja – jak zdrowo się odżywiać?

Średnia ocena: 5.00
NTFY
ororeksja - zdrowa dieta, zaburzanie odżywiania

Zdrowe odżywianie a ortoreksja: jak nie dać się obsesji?

Spożywanie zdrowych posiłków to dla wielu osób coś znacznie więcej niż tylko przelotna moda. To recepta na codzienność, sposób wyrażenia siebie, dbałość o zdrowie i dobrą formę. Granice między zbilansowaną dietą a zaburzeniami odżywiania niekiedy mogą się jednak zacierać. Jednym z możliwych skutków utraty dystansu do diety jest ortoreksja. Jak ją rozpoznać i jak się jej nie dać?

Skąd biorą się zaburzenia odżywiania?

Zaburzenia odżywiania to grupa jednostek chorobowych o podłożu psychicznym, które znalazły się na międzynarodowej liście klasyfikacji chorób ICD-10 pod pozycją F50. Po przeprowadzeniu diagnozy powinny być one leczone poprzez psychoterapię, zmianę nawyków, a w ostateczności również farmakologicznie.

Do dzisiaj medycyna nie wypracowała jednolitego stanowiska co do tego, co powoduje zaburzenia odżywiania. Wskazuje się na kilka czynników działających równolegle i w zmiennym natężeniu. Podłoże problemów może mieć naturę:

  • genetyczną

Ustalono, że osoby, w których rodzinie występują zaburzenia odżywiania, są narażone kilkukrotnie bardziej na wystąpienie u nich zbliżonych objawów. Zależność została potwierdzona na przykładzie badań bliźniaków jednojajowych.

  • psychospołeczną

Zaburzenia łaknienia natury psychicznej częściej występują u osób, które w wieku dziecięcym znajdowały się pod opieką kontrolujących rodziców. Chodzi nie tyle o ciągłą krytykę, ile o rygorystyczne podejście do odżywiania, sportu, kontrolowania masy ciała i ograniczeń z tym związanych.

  • kulturową

Ogromnie istotną rolę w rozwoju zaburzeń odżywiania odgrywają niestety media. Kształtują one i przekazują wizerunek osób idealnie zbudowanych, szczupłych, umięśnionych, utożsamiając go z powodzeniem społecznym i zawodowym. W efekcie prowadzi to do rozpowszechnienia przekonania, że dbałość o własne ciało jest równoznaczne z poczuciem sprawczości i dążeniem do sukcesu.

Oczywiście w każdym przypadku zaburzenia odżywiania mogą przybrać inną postać. Może to być m.in. anoreksja, bulimia, bigoreksja lub ortoreksja. Na czym polega ta ostatnia przypadłość i jakie są jej objawy?

Czym jest ortoreksja i jak ją rozpoznać?

Ortoreksja to obsesyjna dbałość o jakość spożywanych posiłków. Choć sama idea świadomego odżywiania jest jak najbardziej pozytywna, ortorektycy zupełnie ją wypaczają. Do typowych objawów, które mogą sugerować występowanie ortoreksji zalicza się:

  • restrykcyjne liczenie kalorii,
  • eliminacja produktów, które w przekonaniu chorego są niezdrowe,
  • rygorystyczne przeprowadzanie intensywnych treningów,
  • samodzielne przygotowywanie wszystkich posiłków,
  • odmowa spożywania jedzenia poza domem,
  • obsesyjne sprawdzanie składu każdego produktu w sklepie.

Co ciekawe, zaangażowanie ortorektyka w tematykę odżywiania nie zawsze idzie w parze z jego wiedzą. Wybory żywieniowe często dyktują kolorowe pisma, artykuły na portalach społecznościowych, a nie rozmowa z dietetykiem i wyniki badań.

Do diagnozy ortoreksji służy szereg testów. Starsze narzędzia to m.in. Test Bratmana i ORTO-15. Nowsze rozwiązanie to np. Dusseldorf Orthorexia Scale.

Można zastanawiać się, co złego wynika z tak drobiazgowego podejścia do odżywiania. Wbrew pozorom ortoreksja to poważne schorzenie, które może wyrządzić wiele szkód nie tylko w organizmie. Do jej skutków zalicza się m.in.:

  • Niedobór witamin i minerałów

Wynika on z faktu przyrządzania posiłków pozbawionych wielu składników, które zostały uznane przez chorego za niewystarczająco zdrowe.

  • Niechęć do wspólnego spożywania posiłków

Ortorektycy mogą celowo unikać spotkań ze znajomymi lub rodziną, ponieważ spożywanie tych samych posiłków co inni, kojarzy im się z łamaniem swoich zasad, reguł i sabotowaniem własnych wysiłków.

  • Trudności w zarządzaniu czasem

Ortoreksja pociąga za sobą konieczność częstego robienia zakupów i spędzania ogromnych ilości czasu w kuchni.

Warto pamiętać, że dieta to sposób odżywiania, który powinien być zawsze dopasowany do potrzeb konkretnej osoby. Nigdy nie polega ona na nierozważnym eliminowaniu kolejnych produktów z jadłospisu!

Na czym polega zdrowe odżywianie?

Zdrowe odżywianie to takie, które dostarcza naszemu organizmowi nie tylko odpowiednią ilość kalorii, ale także:

  • wszystkie makroskładniki i mikroskładniki w odpowiedniej ilości,
  • witaminy i minerały,
  • wodę.

Dieta zawsze musi uwzględniać stan zdrowia konkretnej osoby, jej potrzeby i preferencje smakowe. W inny sposób muszą być skomponowane posiłki dla sportowca, a inaczej wygląda menu pracownika, który wykonuje pracę siedzącą.

Na zdrowe odżywianie składa się również ilość i gęstość energetyczna poszczególnych posiłków, dopasowanie pór jedzenia. Dbanie o te wszystkie rzeczy samemu potrafi być czasochłonne i wymaga sporej wiedzy na temat żywienia i funkcjonowania organizmu.

Jeżeli zależy Ci na zdrowym odżywianiu, ale nie chcesz spędzać długich godzin w kuchni, sprawdź menu Nice To Fit You. Wiemy, że w dietetyce nie ma uniwersalnych rozwiązań, dlatego mamy dla Ciebie m.in. zbilansowaną dietę Daily, ekskluzywne posiłki Foodie, czy ProActive od naszego trenera personalnego. Znajdź to, czego potrzebujesz!

Nice To Fit You: Dieta, z którą wszystko można!

Pakujemy diety w pakiety!

Pakujemy diety w pakiety. Zdecyduj, jak dużo dań chcesz mieć codziennie do wyboru. Zamieniaj posiłki lub zostaw te domyślne – tak jak lubisz!

Basic 20

od 65,99 zł

za 5 posiłków dziennie

20 dań dziennie do wyboru z 4 diet

  • Daily
  • Classic
  • 100% Vegan
  • Veggy
  • Light LG&DF
  • ProActive
  • Foodie
Wybierz pakiet

Wiecej o dietach arrow

Plus 30

od 72,49 zł

za 5 posiłków dziennie

30 dań dziennie do wyboru z 6 diet

  • Daily
  • Classic
  • 100% Vegan
  • Veggy
  • Light LG&DF
  • ProActive
  • Foodie
Wybierz pakiet

Wiecej o dietach arrow

Super 35

od 82,49 zł

za 5 posiłków dziennie

35 dań dziennie do wyboru z 7 diet

  • Daily
  • Classic
  • 100% Vegan
  • Veggy
  • Light LG&DF
  • ProActive
  • Foodie
Wybierz pakiet

Wiecej o dietach arrow

Bibliografia:

https://dietetycy.org.pl/ortoreksja-test-dusseldorf-orthorexia-scale-nowe-narzedzie-do-diagnostyki/

https://dietetycy.org.pl/ortoreksja-nie-tylko-obsesja-na-punkcie-zdrowego-odzywiania/

https://dietetycy.org.pl/ortoreksja/

https://www.livescience.com/orthorexia.html

https://www.healthline.com/nutrition/orthorexia-nervosa-101#basics

Nie czekaj, zaplanuj dietę już dzisiaj!

Wszystko, co ważne dla Ciebie w jednej aplikacji

Maciek już docenił funkcjonalność i szerokie możliwości, jakie daje mu aplikacja mobilna Nice To Fit You. Pobierz naszą apkę i tak jak oni, ciesz się jeszcze większą wygodą i dopasowaniem swojej diety pudełkowej.

NTFY.pl
Stwórz swoją dietę Zaloguj się
Wykorzystujemy technologię ciastek, nie tylko z uwagi na skojarzenia kulinarne.

Polityka Cookies. Ok, lubię ciasteczka.