Jaki chleb przy Hashimoto? Rodzaje pieczywa, które nie szkodzi tarczycy

Jaki chleb jeść przy Hashimoto? Pieczywo rafinowane a pełnoziarniste

W chorobie Hashimoto większe znaczenie ma jakość całego jadłospisu niż eliminacja pojedynczego produktu. Najbardziej ogólnym zaleceniem jest kierowanie się zasadami diety przeciwzapalnej – pieczywo może się w nie wpisywać. 

Jaki chleb spożywać? O ile nie ma indywidualnych przeciwwskazań dieta przy Hashimoto powinna częściej uwzględniać produkty pełnoziarniste i ograniczać produkty rafinowane. Dlaczego?

• Produkty rafinowane (oczyszczone z błonnika i części składników mineralnych) powodują szybszy wzrost glukozy we krwi. Częste spożywanie produktów o wysokim indeksie glikemicznym może sprzyjać gorszej kontroli glikemii i zaburzeniom metabolicznym.
• Pieczywo pełnoziarniste zawiera więcej błonnika pokarmowego, witamin z grupy B oraz składników mineralnych. Proces jego trawienia zachodzi wolniej, a poziom glukozy we krwi rośnie bardziej stabilnie.

Rodzaje pełnoziarnistego pieczywa

Pieczywo pełnoziarniste powstaje z mąki z pełnego przemiału – ziaren mielonych wraz z okrywą, zarodkiem i bielmem (to w tych częściach znajduje się większość błonnika, witamin z grupy B oraz składników mineralnych).

Określenia „razowe” i „pełnoziarniste” zwykle są używane zamiennie. To dobry kierunek, ale wymaga czujności. Ciemny kolor chleba nie zawsze oznacza wysoką wartość odżywczą. Barwa może wynikać z dodatków technologicznych, a nie z rodzaju mąki. Dlatego warto sprawdzać oznaczenie typu i dokładny skład produktu.

Rodzaje chleba – jakie pieczywo przy Hashimoto? 

• Chleb żytni razowy cechuje się dużą zawartością błonnika i niższym indeksem glikemicznym. Warto wybierać ten wypiekany na zakwasie. 
• Chleb orkiszowy powstaje z dawnej odmiany pszenicy. Dostarcza więcej niektórych składników mineralnych, jednak w kontekście Hashimoto nie różni się znacząco od innych pełnoziarnistych produktów zbożowych.
• Pumpernikiel to szczególny rodzaj chleba żytniego wypiekanego przez wiele godzin w niskiej temperaturze. Ma zwartą strukturę, lekko wilgotny miąższ i zwykle niższy indeks glikemiczny niż pieczywo jasne, choć warto sprawdzać skład, zwłaszcza obecność syropów lub cukru.

Warto próbować różnych rodzajów chleba. Nikt nie mówi, że przy niedoczynności tarczycy trzeba ograniczać się tylko do jednej opcji. Nawet w menu diety pudełkowej przy Hashimoto raz pojawia się bułeczka razowa z pestkami dyni, innym razem bajgiel pszenno-gryczany.

Kiedy wskazana jest eliminacja glutenu i czym zastąpić pieczywo?

Eliminacja glutenu nie jest standardowym zaleceniem dla każdej osoby z Hashimoto. Czego nie jeść w takiej sytuacji i kiedy pojawia się taka konieczność? 

Przestrzeganie diety bezglutenowej ma uzasadnienie przede wszystkim w celiakii (może współwystępować z chorobą Hashimoto). Warto jednak pamiętać, że diagnostykę celiakii najlepiej przeprowadzić przed eliminacją glutenu, ponieważ dieta bezglutenowa może fałszować wyniki badań.

Przeczytaj również artykuł: Czego nie jeść przy Hashimoto? – na naszym blogu!

W przypadku konieczności wykluczenia glutenu pieczywo można zastąpić produktami naturalnie bezglutenowymi. Dobrym rozwiązaniem są wyroby na bazie gryki, ryżu, kukurydzy lub komosy ryżowej. Warto zwracać uwagę na skład gotowych produktów, ponieważ często zawierają one dużą ilość skrobi i dodatków technologicznych, przy jednocześnie niskiej zawartości błonnika.

Alternatywą mogą być także domowe wypieki oparte na kaszach, bezglutenowych mąkach lub mieszankach nasion. Dzięki temu łatwiej kontrolować skład i dopasować pieczywo do własnych potrzeb i preferencji.

Przepis na chleb bezglutenowy – Hashimoto i celiakia

Przygotuj domowy chleb z kaszy gryczanej. 

• Kaszę gryczaną niepaloną (około 500 g) zalej wodą i odstaw na 8-12 godzin.
• Następnie odcedź i zmiksuj z niewielką ilością świeżej wody oraz szczyptą soli.
• Odstaw masę na kilka godzin w ciepłe miejsce – zacznie lekko fermentować, co nada pieczywu odpowiednią strukturę.
• Przełóż do formy i piecz w temperaturze około 180°C przez 50-60 minut.

Bibliografia

1. Szczuko, M., Syrenicz, A., Szymkowiak, K., Przybylska, A., Szczuko, U., Pobłocki, J., & Kulpa, D. (2022). Doubtful justification of the gluten-free diet in the course of Hashimoto’s disease. Nutrients, 14(9), 1727.
2. Reynolds, A., Mann, J., Cummings, J., Winter, N., Mete, E., & Te Morenga, L. (2019). Carbohydrate quality and human health: a series of systematic reviews and meta-analyses. The Lancet, 393(10170), 434-445.
3. Rychlik, E., Stoś, K., Woźniak, A., Mojska, H. (2024). Normy żywienia dla populacji Polski. Warszawa: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy.
4. Jarosz, M., Sajór, I., Gugała-Mirosz, S., & Nagel, P. (2019). Czy wiesz, ile potrzebujesz węglowodanów? National Institute of Food and Nutrition.

FAQ – najczęściej zadawane pytania