Co jeść w 2 trymestrze ciąży? Przykładowy jadłospis i polecane potrawy
W ciąży można jeść więcej produktów, niż wiele przyszłych mam zakłada. Zasadniejsze jest tutaj pytanie, czego nie jeść. Choć lista „zakazów” nie jest długa, to zdecydowanie warto ją znać. Czytaj dalej i dowiedz się, jak w zdrowy sposób komponować przepisy na 2 trymestr ciąży.
Podstawowe i najważniejsze zasady jadłospisu w 2 trymestrze ciąży
Co jeść w II trymestrze ciąży? Warto trzymać się tych trzech zasad. Ma być:
- zgodnie z potrzebami przyszłej mamy,
- różnorodnie,
- możliwie prosto i naturalnie.
Krótko to sobie rozwińmy.
Dieta zgodna z potrzebami przyszłej mamy – czyli jaka?
W ciąży zmieniają się potrzeby. Najczęściej mówi się o nich w kontekście zwiększonego zapotrzebowania na:
- energię – z czego wynika konieczność praktykowania diety o wyższej kaloryczności;
- niektóre witaminy i składniki mineralne – stąd zwraca się uwagę na przyjmowanie odpowiednio dobranych suplementów i świadome podejście do komponowania jadłospisu.
Jaka powinna być kaloryczność diety w 2 trymestrze ciąży? Jadłospis musi dostarczać o 260 kcal więcej względem zapotrzebowania sprzed ciąży. Takie wartości wskazuje się w najnowszych Normach żywienia dla populacji Polski (z 2025 roku). Zalecenia dotyczą kobiet o prawidłowej masie ciała.
Składniki, na które rośnie zapotrzebowanie w ciąży:
- kwas foliowy,
- żelazo,
- jod,
- wapń,
- witamina D,
- witamina B12,
- witamina B6,
- cynk,
- magnez,
- selen,
- DHA (kwas dokozaheksaenowy).
W części przypadków wdraża się suplementację (np. przy kwasie foliowym czy kwasach omega-3). Przy tym jednak zaznacza się, że podstawą spełniania zwiększonych potrzeb powinna pozostawać dieta. O włączeniu i doborze konkretnych preparatów zawsze powinien decydować lekarz, który prowadzi ciążę.
Za dostosowaniem diety do potrzeb kryje się coś jeszcze. Chodzi o to, żeby dieta w ciąży była tak zaplanowana, aby przyszła mama była usatysfakcjonowana. Menu musi uwzględniać preferencje smakowe, przestrzeń na „ciążowe zachcianki”, ilość posiłków, które faktycznie można „przejeść” i praktyczne podejście do realizowania jadłospisu. W ciąży 2 trymestr to czas, w którym wiele kobiet wciąż prowadzi życie zawodowe, ćwiczy i ma napięty harmonogram dnia. Ilość posiłków czy sposób ich przygotowywania musi po prostu to uwzględniać.
Jak rozumieć różnorodność jadłospisu w ciąży? 2 trymestr a niewskazane produkty
Co z różnorodnością? Każdy dzień powinien dostarczać źródeł pełnowartościowego białka, warzyw, owoców, produktów zbożowych z pełnego przemiału oraz zdrowych tłuszczów roślinnych. Warto sięgać po różne produkty.
To miejsce, w którym warto się pochylić nad tym, czego nie można jeść w ciąży.
- Bezwzględnie przeciwwskazany jest alkohol i palenie papierosów (choć nie jest to w dosłownym znaczeniu część diety, także trzeba to podkreślić).
- Nie zaleca się również picia napojów z kofeiną, jednak tylko w ilościach, które w ciągu dnia w sumie prowadziłyby do spożycia ponad 300 mg tego związku. Tyczy się to kawy, ale warto pamiętać o czarnej herbacie i napojach energetycznych.
Co z bardziej typowymi składnikami diety?
Wyjaśnijmy coś bardzo ważnego. To nie jest tak, że dla przyszłej mamy jakiś składnik nagle staje się szkodliwy. Niektóre produkty po prostu niosą większe ryzyko mikrobiologiczne – czyli możliwość zakażenia bakteriami, pasożytami albo wirusami.
To ryzyko jest takie samo dla kobiet ciężarnych jak dla pozostałej części populacji. Znacznie ważniejsze jest jednak zagrożenie, które wiąże się z tym, gdy już do takiej infekcji dojdzie. Patogen, który w innych sytuacjach nie byłby bardzo niebezpieczny, u kobiety i rozwijającego się dziecka może prowadzić do rozwoju poważnych konsekwencji.
Czego unikać w diecie ciążowej – lista produktów o podwyższonym ryzyku?
- Sery pleśniowe i produkty z mleka niepasteryzowanego;
- Surowe i niedogotowane mięso (w tym wędliny dojrzewające i mięsa wędzone na zimno);
- Surowe ryby i owoce morza;
- Surowe jajka i potrawy z ich dodatkiem (majonezy, sosy, kogel-mogel, niektóre lody);
- Niedokładnie umyte surowe warzywa i owoce.
Obok zakażenia mikrobiologicznego warto postawić ryzyko związane z kumulacją rtęci. Nagromadzenie się tego pierwiastka w organizmie kobiety wiąże się z działaniem neurotoksycznym na układ nerwowy dziecka. W tym przypadku największym zagrożeniem jest częste spożycie dużych drapieżnych ryb (w Polsce najczęściej jest to tuńczyk, ale do tej grupy zalicza się także m.in. mięso z miecznika i rekina).
2 trymestr ciąży – co jeść, aby było szybko, prosto i naturalnie?
Co jeść w ciąży? 1 trymestr już za Tobą? Masz nieco więcej siły i energii? Spożytkuj je w kuchni – spokojnie, nie w całości! Z dobrze przemyślaną dietą na pewno zostanie ich sporo na inne aktywności.
Przedstawiamy kilka prostych pomysłów na przepisy, które pomogą Ci zadbać o siebie i swojego maluszka od strony talerza.
- Śniadanie: Kanapki z szynką drobiową i pomidorem na chlebie żytnim. Do tego twarożek z rukolą i pestkami dyni.
- II śniadanie: Koktajl marchewkowo-jabłkowy na jogurcie naturalnym z cynamonem i migdałami.
- Obiad: Jednogarnkowe danie – pomidorowe kaszotto z tofu, cukinią, papryką i oliwkami.
- Podwieczorek: Jagodowy kisiel z siemieniem lnianym, podany z gęstym greckim jogurtem.
- Kolacja: Grzanki na pełnoziarnistym pieczywie z pieczarkami, papryką i mozzarellą. Obok mini sałatka z rukoli, pomidorków i nasion słonecznika.
A co jeśli kuchnia to nie Twoja bajka? Nie bagatelizuj kwestii zdrowego odżywiania. Pełnowartościowy jadłospis to zdrowie, ale też lepsze samopoczucie. Oddaj troskę o te kwestie w ręce specjalistów. Zamów spersonalizowaną dietę pudełkową dla kobiet w ciąży i zyskaj pewność, że jesz dokładnie tak, jak powinnaś.
Bibliografia
- Swora-Cwynar, E., Polaczyk, A., & Dobrowolska, A. (2023). Żywienie kobiet w ciąży i karmiących piersią. Polish Nursing/Pielegniarstwo Polskie, 89(3).
- Rychlik, E., Stoś, K., Woźniak, A., Mojska, H. (2024). Normy żywienia dla populacji Polski. Warszawa: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy.
- Seremak-Mrozikiewicz, A., Bomba-Opoń, D., Drews, K., Kaczmarek, P., Wielgoś, M., & Sieroszewski, P. (2024). Stanowisko Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w zakresie suplementacji folianów oraz warunków stosowania dodatkowej suplementacji choliny oraz witamin B6 i B12 w okresie przedkoncepcyjnym, ciąży i połogu. Rekomendacje PTGiP. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 9(2).