Czym jest wskaźnik BMI i jak obliczyć ilość tkanki tłuszczowej w organizmie?

Wiele osób, które chcą zadbać o swoją dietę, usiłuje osiągnąć wymarzone parametry wagi i składu ciała. Jednym ze sposobów pomiaru efektów codziennych wysiłków jest wskaźnik BMI. Wyjaśniamy jak działają kalkulatory BMI i w jaki inny sposób można obliczyć ilość tkanki tłuszczowej w organizmie.

W tym artykule:

Kalkulator BMI – oblicz wskaźnik masy ciała
Wskaźnik BMI. Co to takiego?
Kalkulatory BMI. Czy zawsze się sprawdzają?
Jak obliczyć ilość tkanki tłuszczowej?

Kalkulator BMI – oblicz wskaźnik masy ciała

Wiele osób, które chcą zadbać o swoją dietę, usiłuje osiągnąć wymarzone parametry wagi i składu ciała. Jednym ze sposobów pomiaru efektów codziennych wysiłków jest wskaźnik BMI. Wyjaśniamy jak działają kalkulatory BMI i w jaki inny sposób można obliczyć ilość tkanki tłuszczowej w organizmie.

Wskaźnik BMI. Co to takiego?

Wskaźnik BMI (ang. Body Mass Index) został wprowadzony do powszechnego użytku jeszcze w XIX w. kiedy poszukiwano prostego narzędzia do diagnozowania nadwagi i otyłości. Sam wzór składa się z zaledwie dwóch zmiennych i wyraża go równanie BMI = masa ciała (w kilogramach)/wzrost² (w metrach do kwadratu).

Obecnie wskaźnik BMI przyjmuje takie same wartości dla kobiet, jak i dla mężczyzn. Wyróżnia się następującą gradację:

<18,5 – niedowaga;
19-24,9 – prawidłowa masa ciała;
25-29,9 – nadwaga;
30-34,9 – otyłość I stopnia;
35-39,9 – otyłość II stopnia;
>40 – otyłość III stopnia.

Warto pamiętać, że wskazane wyżej normy wskaźnika BMI mają zastosowanie wyłącznie do osób dorosłych powyżej 20 roku życia. Do pomiaru wykonywanego u dzieci oraz młodzieży stosuje się tzw. siatki centylowe. Dla przykładu nadwagę u dziecka można określić, kiedy wynik znajduje się w okolicy 95-97 centyla.

Warto jednak pamiętać, że młody organizm rozwija się dynamicznie i pomiar BMI rzadko kiedy będzie rzeczywiście odzwierciedlał jego skład.

Ze wskaźnikiem BMI korelowane jest również ryzyko pojawienia się chorób m.in. o podłożu kardiologicznym i diabetologicznym. Wbrew pozorom nie chodzi o to, aby BMI było jak najniższe. Powinno mieścić się w wytyczonych granicach. W miarę jak parametr rośnie lub maleje poniżej normy, wzrasta również ryzyko pojawienia się chorób. Wszystko wskazuje jednak na to, że nadwaga i otyłość jest znacznie bardziej szkodliwa niż niedowaga.

Kalkulatory BMI. Czy zawsze się sprawdzają?

Choć w internecie bez problemu znajdziesz dziesiątki stron internetowych, które oferują sprawnie działające kalkulatory BMI powinieneś zdawać sobie sprawę z ograniczeń tego algorytmu. Jest to rozwiązanie, które sprawdzi się dla ogółu populacji jednak określone grupy nie powinny z niego korzystać, ponieważ wynik może wprowadzać w błąd. U kogo kalkulator BMI wylicza wartości nieodpowiadające rzeczywistości?

Dzieci i młodzież do 20. roku życia – w ich przypadku stosuje się wspomniane już siatki centylowe;
osoby aktywnie trenujące – u zawodników dyscyplin siłowych BMI może wskazywać nawet na nadwagę albo otyłość, z kolei u osób trenujących dyscypliny wytrzymałościowe kalkulator BMI zwykle pokazuje wartość zaniżoną;
kobiety w ciąży – zamiast wskaźnika BMI stosuje się normę rekomendowanego przyrostu masy ciała, która wynosi od 6,8 do nawet 18 kg w zależności od BMI u kobiety przed ciążą;
osoby starsze – w ich przypadku za prawidłowy uznaje się wynik BMI w granicach 24-29 z względu na naturalne zmiany w dystrybucji tkanki tłuszczowej.

Zasadnicze wady algorytmu BMI polegają na tym, że nie uwzględnia on różnicowania płci, a także typu mierzonej tkanki. W praktyce oznacza to, że we wzorze dokładnie takie samo miejsce zajmuje masa tłuszczowa, woda oraz masa mięśniowa. Powszechnie przyjmuje się, że kalkulator BMI jest dobrym rozwiązaniem do obliczeń sporządzanych na potrzeby badań statystycznych oraz epidemiologicznych.

Warto pamiętać, że wskaźnik masy ciała to skrajne uproszczenie. Jeśli chcesz zadbać o zdrową i szczupłą sylwetkę zacznij od wdrożenia zbilansowanej diety dopasowanej do Twoich potrzeb. Sprawdź ofertę Nice To Fit You i wybieraj spośród aż 7 różnych menu – od wysokobiałkowej, przez wegańską, wegetariańską, aż po pyszności godne najlepszych restauracji.

Jak obliczyć ilość tkanki tłuszczowej?

Skoro już wiesz, że BMI niekoniecznie nadaje się do obliczania ilości tkanki tłuszczowej pewnie zastanawiasz się, czy da się to obliczyć inaczej. Na szczęście istnieje wiele innych, bardziej precyzyjnych metod.

Typowym rozwiązaniem jest waga wyposażona w bioimpedancję elektryczną, którą znajdziesz w większości centrów fitness. Urządzenie wykorzystując opór elektryczny może wyliczyć nie tylko zawartość tkanki tłuszczowej i mięśniowej, ale także gęstość kości, nawodnienie i wiek metaboliczny.

Inną metodą jest obliczanie grubości fałdu skórnego w okolicy mięśnia trójgłowego ramienia, okolicy pępka oraz nad grzbietem łopatki. Wykorzystuje się do tego tzw. fałdomierz oraz tabelę zawierającą normy zależne od wieku i płci.

Oczywiście nie są to jedyne sposoby na obliczenie ilości tkanki tłuszczowej. Warto także wymienić:

Stosunek obwodu pasa do obwodu bioder (ang. Waist-Hip Ratio, WHR);
Obwód talii (ang. Waist Circumference, WC);
Odsetek tkanki tłuszczowej (ang. Body Adipocity Index, BAI).

Za złoty standard w pomiarze składu ciała uważa się badanie densytometryczne DEXA. Polega ono na wykonaniu kilku zdjęć rentgenowskich na których zostają rozdzielone tkanka kostna, mięśniowa i tłuszczowa. Jest to niezwykle dokładne rozwiązanie, choć samo badanie jest czasochłonne (nie można przeprowadzić go samodzielnie) i wiąże się z ekspozycją na promieniowanie RTG.

Nowym trendem jest łączenie ze sobą wyników badania BAI oraz DEXA w celu uzyskania maksymalnie dokładnych wyników.