Ile przytyć w ciąży? Normy przyrostu masy ciała według BMI

Co to jest BMI i jak wpływa na to, ile powinno się przytyć w ciąży?

BMI, czyli wskaźnik masy ciała (Body Mass Index), jest prostym narzędziem, które pozwala szybko ocenić prawidłowość wagi. Ma swoje wady i zalety, jednak dla większości populacji sprawdza się bardzo dobrze. BMI oblicza się, dzieląc masę ciała wyrażoną w kilogramach przez wzrost podany w metrach do kwadratu.

Na podstawie otrzymanej wartości można określić, czy masa ciała mieści się w zakresie uznawanym za prawidłowy, czy też jest niższa lub wyższa od zalecanego poziomu. 

• Kobieta z niższą masą ciała zwykle powinna przybrać więcej kilogramów niż kobieta, której masa ciała przed ciążą była wyższa.

Wzrost masy do norma. Od czego zależy, ile przytyję w ciąży?

„Dodatkowe kilogramy” to masa rozwijającego się płodu, łożysko, objętość płynu owodniowego oraz zwiększona objętość krwi i płynów ustrojowych. Zmiany zachodzą również w obrębie gruczołów piersiowych przygotowujących się do laktacji. Dlatego pytanie „ile kg można przytyć w ciąży” warto zamienić na „ile trzeba”.

Na ostateczny przyrost masy ciała wpływają także nawyki żywieniowe, poziom aktywności fizycznej i przebieg ciąży.

Ile zdrowo przytyć w ciąży? Konkretne wartości zależne od BMI

Zakres przyrostu masy ciała w ciąży określa się na podstawie wartości BMI sprzed zajścia w ciążę. W zaleceniach przyjmuje się następujące przedziały:

• BMI poniżej 18,5 (niedowaga) – około 12,5-18 kg
• BMI 18,5-24,9 (masa ciała w prawidłowym zakresie) – około 11,5-16 kg
• BMI 25-29,9 (nadwaga) – około 7-11,5 kg
• BMI powyżej 30 (otyłość) – około 5-9 kg

Podane wartości odnoszą się do całego okresu ciąży. Największy przyrost masy ciała pojawia się zwykle w 2. i 3. trymestrze. W pierwszych tygodniach zmiany masy ciała mogą być niewielkie. 

• Zbyt mały przyrost może wiązać się z gorszym tempem wzrastania płodu, natomiast nadmierny zwiększa ryzyko powikłań metabolicznych oraz problemów zdrowotnych w późniejszych okresach życia dziecka.

Jak powinna wyglądać zdrowa dieta w ciąży?

Ciąża nie wymaga stosowania specjalnej diety o bardzo restrykcyjnych zasadach. Niektóre produkty są przeciwwskazane, ale w rzeczywistości jest ich znacznie mniej, niż się wydaje. Najważniejsze jest to, by jadłospis dostarczał odpowiedniej ilości kalorii oraz wszystkich składników potrzebnych do prawidłowego rozwoju płodu i utrzymania zdrowia kobiety. 

Podstawą diety w ciąży powinny być jak najmniej przetworzone produkty. Codzienne posiłki warto opierać na warzywach, owocach, pełnoziarnistych produktach zbożowych, źródłach białka oraz tłuszczach roślinnych.

Co jeść w ciąży? 1. trymestr to tylko 85 dodatkowych kalorii (względem CPM), dlatego codzienne posiłki nie muszą mocno odbiegać od wcześniejszych nawyków (o ile były zdrowe). 

Jak dalej zmienia się jadłospis w ciąży w 2. trymestrze? Ten czas i końcówka ciąży mogą wymagać uwzględnienia w menu jednego dodatkowego posiłku. W 2. trymestrze zapotrzebowanie energetyczne rośnie o 360 kcal, a w 3. o 475 kcal. Większą kaloryczność lepiej rozłożyć na kilka mniejszych dań, niż próbować powiększać porcje. Ogromnym ułatwieniem może być dieta pudełkowa dla kobiet w ciąży. Menu cateringu dietetycznego uwzględni wszystkie zalecenia i jednocześnie pomoże kontrolować to, ile przytyć w ciąży, by zachować zdrowie, energię i dobre samopoczucie.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Ile powinno się tyć na miesiąc w ciąży?

W drugim i trzecim trymestrze masa ciała zwiększa się najczęściej o około 1,2-2 kg tygodniowo. W pierwszym trymestrze przyrost masy ciała zwykle jest niewielki.

Czy przytycie 10 kg w ciąży to dużo?

To zależy od BMI sprzed ciąży, etapu ciąży i tego, czy ciąża jest pojedyncza. W ciąży pojedynczej zalecany całkowity przyrost masy ciała zależy od BMI przed ciążą; dla kobiet z prawidłowym BMI zwykle wynosi 11,5-16 kg. 

Czy przybranie 20 kg w ciąży jest normalne?

Taki przyrost jest wyższy niż zwykle zalecany zakres. 

W którym miesiącu ciąży najwięcej się tyje?

Największy przyrost masy ciała pojawia się zwykle w 2. i 3. trymestrze.

Bibliografia 

1. Swora-Cwynar, E., Polaczyk, A., & Dobrowolska, A. (2023). Żywienie kobiet w ciąży i karmiących piersią. Pielęgniarstwo Polskie, 89(3).
2. Rychlik, E., Stoś, K., Woźniak, A., Mojska, H. (2024). Normy żywienia dla populacji Polski. Warszawa: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy.
3. CDC (2024). Weight Gain During Pregnancy. Pobrane z: https://www.cdc.gov/maternal-infant-health/pregnancy-weight/index.html
4. Carrilho, T. R. B., Oladapo, O. T., Hutcheon, J. A., Gatica-Domínguez, G., Rasmussen, K. M., Flores-Urrutia, M. C., … & Kac, G. (2026). Protocol for the development of the WHO gestational weight gain charts. BMJ open, 16(1), e101973.