Czy przy Hashimoto się tyje? Fakty i mity
Hashimoto jest chorobą autoimmunologiczną, w której układ odpornościowy atakuje tarczycę. Z czasem prowadzi do tego, że gruczoł produkuje coraz mniej hormonów – tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3) – które są odpowiedzialne m.in. za regulację tempa przemian energetycznych w niemal każdej komórce organizmu. I tu pojawia się trochę nadużywane pojęcie „spowolnionego metabolizmu". Czy Hashimoto zawsze prowadzi do nadwagi? Dowiedz się, jaka jest prawda.
Czy Hashimoto spowalnia metabolizm?
Metabolizm najczęściej rozumie się jako podstawową przemianę materii (PPM) – ilość energii (kalorii), której organizm potrzebuje na podtrzymanie funkcji życiowych (m.in. oddychania, pracy serca czy trawienia).
FAKT: U osób z niedoczynnością tarczycy (do której często prowadzi Hashimoto) PPM rzeczywiście spada. Szacuje się, że obniżenie podstawowej przemiany materii w niedoczynności – ważne: niezdiagnozowanej lub nieodpowiednio leczonej – wynosi średnio 15-25%.
U osoby z podstawową przemianą materii równą zapotrzebowaniu ok. 1500 kcal będzie to 200-300 kcal. Taka różnica faktycznie może prowadzić do przyrostu masy ciała lub utrudniać prowadzoną redukcję.
Zwróć jednak uwagę, że mówimy o wartości PPM, którą należy zestawić z CPM (całkowitą przemianą materii).
Spadek PPM rzędu 200-300 kcal nie zawsze automatycznie prowadzi do szybkiego tycia. Zdarza się, że część „utraconego” wydatku energetycznego kompensuje się aktywnością lub dietą. Niekiedy wystarczy obniżony apetyt i mniejsze spożycie kalorii, jeżdżenie rowerem do pracy, robienie 10 tysięcy kroków dziennie czy regularne chodzenie na zajęcia fitness.
Czy przyrost masy ciała to objaw Hashimoto?
Czy przy Hashimoto zawsze się tyje?
- FAKT: Tycie pojawia się praktycznie na każdej liście objawów niedoczynności tarczycy dostępnej w internecie. Najczęściej wymienia się je obok zmęczenia, senności, suchej skóry, wypadania włosów czy zimnych dłoni i stóp.
- MIT: Każda osoba z Hashimoto ma nadwagę.
- FAKT: Część pacjentów utrzymuje stałą masę ciała, część chudnie po wprowadzeniu leczenia, u niektórych wzrost wagi rzeczywiście pojawia się przed diagnozą. Obraz kliniczny może być mocno indywidualny.
- FAKT: Tyjemy wtedy, gdy organizm otrzymuje więcej energii z pożywieniem, niż jest w stanie spożytkować. Ta zasada bilansu energetycznego obowiązuje każdego – z Hashimoto czy bez.
Choroba tarczycy może nieco przesunąć szalę (m.in. przez wspomniany spadek PPM), ale nie zakrzywia praw fizjologii. Sam fakt diagnozy nie sprawia, że waga zacznie drastycznie wzrastać z dnia na dzień.
Czy po wprowadzeniu leczenia przy chorobie Hashimoto się tyje?
Po włączeniu odpowiednio dobranej dawki leku i uregulowaniu poziomu TSH (hormonu tyreotropowego, który kontroluje pracę tarczycy) tempo przemian wraca do normy.
U pacjentek z wyrównaną hormonalnie chorobą metabolizm funkcjonuje praktycznie tak samo jak u osób zdrowych.
Mimo tego warto zadbać o dietę przy Hashimoto. W jadłospisie powinny dominować produkty niskoprzetworzone oraz składniki diety o potencjale przeciwzapalnym.
Dieta w chorobie Hashimoto
Ważne, aby skład posiłków był dopasowany do potrzeb konkretnej osoby – w uzasadnionych przypadkach część pacjentów musi wykluczać gluten i/lub laktozę. Nie każdy powinien zastanawiać się, jaki chleb przy Hashimoto będzie „dopuszczalny”, ale podstawowe zasady diety wspierającej leczenie chorób tarczycy warto znać (i praktykować!).
Warto wiedzieć, jak komponować posiłki, żeby uniknąć interakcji z lekami stosowanymi w Hashimoto, czego nie jeść, by nie nasilać stanu zapalnego i jak wybierać produkty, które będą dostarczać najważniejszych składników i eliminować te mogące zaszkodzić.
Chcesz mieć wszystkie te kwestie pod kontrolą? Sprawdź dietę pudełkową przy Hashimoto. W Nice To Fit You możesz zamówić catering dietetyczny z wyborem menu, który będzie dopasowany do Twoich potrzeb i ulubionych smaków.
Poznaj nieoczywiste przyczyny wzrostu wagi przy Hashimoto
Spowolniona PPM to tylko fragment układanki. Na bilans energetyczny dużo mocniej wpływa to, co robimy w ciągu dnia – a Hashimoto bardzo umiejętnie potrafi ograniczyć aktywność.
Osoby z nieleczonym lub niewyrównanym Hashimoto opisują uczucie wyczerpania. Pojawia się spadek motywacji i mniejsza ochota na cokolwiek angażującego – nie ma siły na spacer, a co dopiero na trening.
Czy przy Hashimoto się tyje? Ryzyko przyrostu masy ciała rośnie jeszcze bardziej, jeśli osobie chorej dodatkowo towarzyszą:
- zaburzenia snu,
- wahania nastroju i związane z nimi podjadanie,
- inne zaburzenia metaboliczne (np. insulinooporność).
FAQ – najczęściej zadawane pytania
-
Co zrobić, żeby nie tyć przy Hashimoto?
Przede wszystkim dbać o właściwe leczenie i regularne wizyty w gabinecie endokrynologa. Jeśli masz chorobę pod kontrolą, kontrolowanie masy ciała również jest prostsze.
-
Czy po lekach na Hashimoto się chudnie?
Leki stosowane w leczeniu Hashimoto nie mają „właściwości odchudzających”. Prowadzą do unormowania gospodarki hormonalnej, przez co na samym początku leczenia część pacjentów może zaobserwować spadek masy ciała. Bezpośrednio wiąże się to z podażą i wykorzystaniem kalorii dostarczanych w diecie, a nie z samym faktem przyjmowania leków.
-
Co powoduje tycie przy Hashimoto?
Wpływa na to wiele zmiennych. Przyrost masy ciała może być skutkiem spadku PPM, zatrzymania wody czy obniżenia aktywności z powodu zmęczenia.
-
Jak zrzucić brzuch przy Hashimoto?
W pierwszej kolejności unormować stan zdrowia – zawsze pod okiem lekarza. W drugiej rozpocząć zdrową redukcję masy ciała – z pomocą dietetyka lub cateringu dietetycznego.
Bibliografia
- Sanyal, D., & Raychaudhuri, M. (2016). Hypothyroidism and obesity: An intriguing link. Indian Journal of Endocrinology and Metabolism, 20(4), 554-557.
- Walczak, K., & Sieminska, L. (2021). Obesity and Thyroid Axis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(18), 9434.
- Ihnatowicz, P., Drywień, M., Wątor, P., & Wojsiat, J. (2020). The importance of nutritional factors and dietary management of Hashimoto’s thyroiditis. Annals of Agricultural and Environmental Medicine, 27(2), 184-193.
- Ruchała, M., Szczepanek-Parulska, E. (2023). Choroby tarczycy. Postępowanie diagnostyczne i terapeutyczne. Poznań: Termedia.